Pensioenakkoord vraagt om duidelijkheid over risico's

Inleiding

In de vorige Kort & Bondig hebben wij u geïnformeerd over het wetsvoorstel 'Wet verhoging pensioenleeftijd, extra verhoging AOW en flexibilisering ingangsdatum AOW' zoals dat 2 maanden geleden naar aanleiding van het Pensioenakkoord bij de Tweede Kamer is ingediend. Het is inmiddels wel bekend wat de regeringspartijen, de politieke partijen, de werkgevers en de vakbonden van het Pensioenakkoord vinden. Maar wat vindt de AFM eigenlijk van het Pensioenakkoord? En wat is haar rol? De AFM is uitgenodigd door het ministerie van SZW om deel te nemen in de aangekondigde onderzoeken naar de uitwerking van het Pensioenakkoord. Daarnaast wil de AFM in samenwerking met de pensioensector nagaan wat er nog meer nodig is om deelnemers voldoende inzicht te bieden in de gevolgen van het Pensioenakkoord. In deze Kort & Bondig schetsen wij in hoofdlijnen (niet limitatief) de bevindingen van de AFM zoals zij die heeft gepubliceerd.

De AFM en de aanpak van fundamentele problemen

De AFM is positief over het feit dat over een aantal fundamentele problemen zoals de gestegen levensverwachting en tegenvallende beleggingsrendementen openlijk wordt gediscussieerd.Ook is de AFM positief over de aandacht voor communicatie. De AFM is van mening dat een goede communicatie een essentiële basis is voor het vertrouwen in het pensioenstelsel.Verder constateert de AFM dat zowel werkgevers als werknemersorganisaties een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid hebben een bewuste keuze te maken voor eenvoudige en kostenefficiënte pensioenregelingen. Met als doel dat de werknemer zo veel mogelijk pensioen opgebouwd worden.

De AFM en haar zorgpunten

De AFM constateert een aantal zorgpunten. Hieronder noemen we een aantal (niet limitatief):

Invaren van oude rechten

'De effectiviteit van het pensioenakkoord is grotendeels afhankelijk van de mogelijkheden om collectief oude opgebouwde rechten te integreren in de nieuwe, geupdate pensioenregelingen. Is dit een collectieve aangelegenheid of is een eigen individuele keuze uitgangspunt? In geval van dit laatste wordt het nieuwe pensioencontract nog ingewikkelder en is naast adequate informatie ook goed advies noodzakelijk.

Kosten

Kosten worden steeds belangrijker. Bij hogere uitvoeringskosten is minder geld beschikbaar voor het uitkeren van pensioenen. Dit rechtvaardigt de vraag of en hoe dergelijke kosten (zoveel mogelijk) te voorkomen zijn.

Adviescapaciteit en -kwaliteit

Het Pensioenakkoord stelt een kader vast op hoofdlijnen. Werkgevers en werknemersorganisaties hebben de verantwoordelijkheid een bewuste keuze te maken voor eenvoudige en kostenefficiënte pensioenregelingen. Voorwaarde is dan wel dat er voor hen voldoende deskundige adviseurs zijn die over de complexiteit van de aanpassingen van die pensioenregelingen passende adviezen kunnen geven.

Communicatie

Een goede communicatie over de veranderingen in het pensioenstelsel is van groot belang. Heldere uitleg over de wijzigingen is belangrijk, zodat deelnemers begrijpen wat hun aangeboden wordt. Ook eenvoudigere pensioenregelingen kunnen het begrip vergroten. Tevens is een eenvoudigere pensioenregeling beter uit te voeren, tegen lagere kosten.

De AFM en haar visie over pensioencommunicatie

Alleen op grond van goede informatie kunnen consumenten op een eenvoudige manier hun pensioensituatie begrijpen en daardoor een integrale 'Financiële Planning' maken met betrekking tot pensionering, arbeidsongeschiktheid en/ of overlijden. Om consumenten in staat te stellen een integrale financiële planning te maken en deze planning periodiek te toetsen op actualiteit, is eenvoudige, breed toegankelijke en betaalbare communicatie vereist.

In haar 'Visiedocument Communicatie' doet de AFM de volgende voorstellen:
1. Meer informatie over risico's en onzekerheden in pensioenregeling, zodat een deelnemer niet ten onrechte de indruk krijgt dat zijn pensioen gegarandeerd is. De informatie over de individuele pensioenvooruitzichten (zowel in het UPO als op www.mijnpensioenoverzicht.nl) wordt aangevuld met de mogelijke gevolgen van onzekerheden, zoals die verband houden met inflatie, de financiële markten en langleven.

2. Een 'Pensioenbijsluiter' maakt het mogelijk pensioenregelingen te vergelijken. Deelnemers krijgen zo toegang tot relevante informatie over de kwaliteit en andere belangrijke aspecten van de pensioenregeling. Deze Pensioenbijsluiter kan mogelijk in plaats komen van de huidige Startbrief.

3. Het 'Pensioenregister' kan worden uitgebreid tot een interactief loket van financieel relevante informatie over alle 1e, 2e en 3e pijlerinkomsten, waardoor consumenten zowel overzicht als inzicht in hun pensioensituatie krijgen. Sites als www.pensioenkijker.nl en www.mijnpensioenoverzicht.nl kunnen van losse sites geïntegreerd worden tot een geheel.

4. De introductie van een 'Financieel Loket' kan consumenten helpen bij het zetten van de eerste stappen op weg naar integrale financiële planning. Vanuit het financieel loket kunnen consumenten naar goede adviseurs verwezen worden. Ook werkgevers hebben behoefte aan goed advies.

Visie Kröller Boom

De AFM benoemt een aantal kernpunten die wij als volgt willen samenvatten:

• Het belang van eenvoudige pensioenregelingen.
• Het belang van goede communicatie.
• De eigen verantwoordelijkheid van de belastingplichtige op zoek te gaan naar zijn/ haar eigen inkomensperspectief i.g.v. ouderdom, arbeidsongeschiktheid en overlijden.

Wij onderschrijven deze kernpunten volledig. Communicatie over arbeidsvoorwaarden en 'Financiële Planning' is dan ook een belangrijk onderdeel van onze dienstverlening.